Pétur Gunnlaugsson ræddi við Ingibjörgu Davíðsdóttur, alþingismann Miðflokksins, í þættinum Síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu um samskipti Íslands og Bandaríkjanna vegna öryggis- og varnarmála. Ingibjörg sagði eðlilegt að íslensk stjórnvöld ættu samráð við Bandaríkin um stór mál sem gætu haft áhrif á varnarsamstarf ríkjanna og hafnaði því að slíkt væri ígildi þess, að Ísland væri að leita leyfis fyrir eigin ákvörðunum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Varnarsamningurinn lagður til grundvallar
Pétur beindi umræðunni að varnarsamningi Íslands og Bandaríkjanna og spurði hvers vegna Ingibjörg teldi mikilvægt að hafa Bandaríkin með í samráði þegar rætt væri um stórar breytingar á stöðu Íslands gagnvart Evrópusambandinu.
Ingibjörg sagði varnarsamning ríkjanna hafa verið hornstein í öryggis- og varnarmálum Íslands um áratugaskeið. Þegar til umræðu væru ákvarðanir sem gætu haft áhrif á það samstarf væri eðlilegt að stjórnvöld ræddu málin við helsta bandalagsríki landsins. Hún sagði slíkt samráð vera eðlilegan þátt í samskiptum ríkja sem deila sameiginlegum öryggishagsmunum.
Samráð breytir ekki fullveldi Íslands
Pétur spurði hvort gagnrýnendur væru að misskilja hvað fælist í samráði milli ríkja. Ingibjörg sagði mikilvægt að gera skýran greinarmun á samráði og ákvörðunarvaldi. Ísland tæki sjálft ákvarðanir um eigin framtíð og fullveldi landsins væri ekki dregið í efa með því að ræða við bandalagsríki áður en stór skref væru tekin. Að hennar mati væri það þvert á móti ábyrg stjórnsýsla að upplýsa og eiga samtal við þau ríki sem breytingarnar kynnu að hafa áhrif á.
Samskipti bandalagsríkja skipti máli
Ingibjörg sagði traust milli bandalagsríkja byggjast á reglulegum samskiptum og gagnkvæmum skilningi. Hún taldi því eðlilegt að íslensk stjórnvöld ættu í opnum samskiptum við Bandaríkin þegar stór öryggis- og varnarmál væru til umfjöllunar. Hún ítrekaði jafnframt að slíkt fæli hvorki í sér að Bandaríkin réðu ákvörðunum Íslands né að íslensk stjórnvöld þyrftu samþykki þeirra áður en þau tækju afstöðu til mikilvægra mála.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.