Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Pawel Bartoszek, þingmann Viðreisnar og formann utanríkismálanefndar, í síðdegisútvarpinu um áhrif hugsanlegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu á matvælaverð, vexti og efnahag heimilanna. Pawel taldi að aðild og upptaka evru gætu leitt til lægra matvælaverðs og verulega lægri húsnæðisvaxta en lagði jafnframt áherslu á að áfram þyrfti að tryggja stöðugleika í íslensku hagkerfi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Tollabreytingar geta lækkað matvælaverð
Arnþrúður beindi umræðunni að þeim áhrifum sem aðild að Evrópusambandinu gæti haft á matvælaverð og óskaði skýringa á því hvað lægi að baki þeim fullyrðingum að matur yrði ódýrari.
Pawel vísaði til reynslu Svíþjóðar og Finnlands eftir inngöngu þeirra í Evrópusambandið og taldi að afnám tollverndar og aukin samkeppni hefðu þar skilað lægra matvælaverði. Hann sagði erfitt að meta hversu mikil áhrifin yrðu hér á landi en taldi líklegt að breytingarnar kæmu helst fram á þeim vörum sem nytu mestrar tollverndar í dag.
Sérlausnir eiga að verja íslenskan landbúnað
Umræðan beindist einnig að áhrifum aukins innflutnings á íslenskan landbúnað. Arnþrúður spurði hvernig innlend framleiðsla gæti staðið af sér aukna samkeppni ef tollar yrðu felldir niður.
Pawel sagði markmið Íslands yrði að semja um sérlausnir sem tækju mið af íslenskum aðstæðum, líkt og norðlæg aðildarríki Evrópusambandsins hefðu áður fengið. Hann taldi mikilvægt að tryggja áfram innlenda matvælaframleiðslu og matvælaöryggi og sagði samningsmarkmið Íslands gera ráð fyrir sérstakri vernd þeirra hagsmuna.
Evran getur haft áhrif á vaxtakjör heimilanna
Þá spurði Arnþrúður Pawel um möguleg áhrif evrunnar á húsnæðislán og hvort aðild að Evrópusambandinu myndi sjálfkrafa leiða til lægri vaxta.
Pawel sagði vaxtastig á evrusvæðinu hafa um langt skeið verið mun lægra en á Íslandi og taldi upptöku evru geta skilað íslenskum heimilum verulega hagstæðari lánskjörum. Hann tók þó fram að slíkur ávinningur kæmi ekki án efnahagslegs aga, enda þyrfti Ísland áfram að uppfylla skilyrði um verðbólgu, ríkisfjármál og stöðugleika áður en evran yrði tekin upp.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.