Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Jóhann Grétarsson, prest og forstöðumann Boðunarkirkjunnar, Magneu Sturludóttur, prest Boðunarkirkjunnar, og Elínu Ósk Óskarsdóttur óperusöngkonu í síðdegisútvarpinu um hrekkjavökuna og tengsl hennar við kristna trú. Jóhann gagnrýndi að siðbótardagur Marteins Lúthers, sem er 31. október, hefði fallið í skuggann af hrekkjavökunni. Hann vill að lútherskar kirkjur haldi frekar upp á minningu siðbótarinnar og þann boðskap um frelsi frá ótta sem henni fylgdi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Siðbótardagurinn fær ekki nægilega athygli
Jóhann rifjaði upp að Marteinn Lúther hefði hinn 31. október árið 1517 fest 95 greinar sínar á kirkjudyrnar í Wittenberg. Sá atburður markaði upphaf siðbótarinnar sem síðar leiddi til stofnunar mótmælendakirkna.
Mótmælendur hefðu lengi haldið daginn hátíðlegan en nú hefði hrekkjavakan tekið yfir athyglina. Jóhann gagnrýndi sérstaklega að lútherskar kirkjur tækju þátt í hrekkjavökuskemmtunum í stað þess að halda sögu siðbótarinnar á lofti.
Arnþrúður benti á að um sama dag væri að ræða og spurði hvort þjóðkirkjan hefði áður haldið sérstaklega upp á siðbótardaginn. Jóhann þekkti ekki nákvæmlega þá hefð hér á landi en vissi til þess að erlendar mótmælendakirkjur hefðu gert mikið úr deginum.
Lúther reis gegn óttanum við hreinsunareldinn
Jóhann fjallaði um kenningar kaþólsku kirkjunnar á miðöldum og þá trú að fólk gæti þurft að þjást í hreinsunareldi eftir dauðann til að hreinsast af syndum sínum. Hann gagnrýndi að slíkum kenningum hefði verið beitt til að ala á ótta meðal almennings og auka áhrif kirkjunnar.
Lúther hefði hins vegar boðað að hjálpræðið fengist fyrir trú á Jesú Krist en ekki fyrir eigin verk eða þjáningar eftir dauðann. Samkvæmt þeirri trú væri frelsunin gjöf frá Kristi en ekki eitthvað sem fólk gæti unnið sér inn með því að þjást eða safna góðum verkum.
Jóhann sagði þetta mun mikilvægari boðskap fyrir kristna kirkju en hátíðahöld þar sem draugar og ótti væru í forgrunni.
Kenningin um sálarsvefn
Jóhann útskýrði að meðal þeirra kenninga sem frumkvöðlar siðbótarinnar hefðu að hans sögn aðhyllst væri svokallaður sálarsvefn. Samkvæmt þeirri kenningu sofi hinir látnu fram að endurkomu Jesú Krists og hafi ekki meðvitund á meðan þeir bíða upprisunnar.
Hann nefndi Lúther og Jan Hus meðal þeirra sem hefðu kennt þetta og vísaði til frásagnarinnar um Lasarus í Biblíunni. Þar hefði Jesús lýst dauða Lasarusar sem svefni áður en hann útskýrði fyrir lærisveinunum að Lasarus væri dáinn.
Jóhann gagnrýndi að margar mótmælendakirkjur hefðu síðar horfið frá þessari kenningu og tekið upp aðra túlkun á lífinu eftir dauðann.
Vill að kirkjan haldi fast við eigin boðskap
Elín Ósk benti á að kirkjur kynnu að taka upp vinsælar skemmtanir til að laða að fleiri börn og fjölskyldur. Slíkt gæti þó orðið til þess að kristni boðskapurinn hyrfi í skuggann. Magnea tók undir gagnrýnina og sagði hlutverk kirkjunnar ekki vera að líkjast samfélaginu í öllu heldur fylgja þeim fyrirmælum sem Jesús hefði gefið lærisveinum sínum.
Jóhann nefndi einnig jólin sem dæmi um hvernig skemmtanir og veraldlegir siðir gætu orðið svo fyrirferðarmiklir að trúarleg merking hátíðarinnar gleymdist.
Hann vildi að 31. október yrði frekar nýttur til að minnast siðbótarinnar og þeirrar breytingar sem hún hefði haft í för með sér fyrir kristna trú, sérstaklega frelsisins frá ótta við dauðann og refsingu eftir hann.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.