Pétur Gunnlaugsson ræddi við Sigríði Á. Andersen, þingflokksformann Miðflokksins og fyrrverandi dómsmálaráðherra, í síðdegisútvarpinu í dag, um málarekstur Íslands vegna bókunar 35 við EES-samninginn. Sigríður gagnrýndi undirbúning stjórnvalda og sagði óljóst hverjir ættu að annast varnir Íslands fyrir EFTA-dómstólnum. Hún telur að Ísland hafi sterk málsvarnarrök sem nauðsynlegt sé að halda til haga. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Misvísandi upplýsingar frá ráðherrum
Sigríður sagðist ítrekað hafa spurt utanríkisráðherra hvernig fyrirhugað væri að haga vörnum Íslands og hvort byggja ætti áfram á þeim rökum sem íslensk stjórnvöld hefðu áður lagt fram.
Hún sagði utanríkisráðherra hafa látið að því liggja að undirbúningur málsvarnarinnar væri ekki hafinn. Forsætisráðherra hefði hins vegar upplýst á Alþingi að unnið væri af fullum krafti að vörnunum í utanríkisráðuneytinu. Sigríður sagði þessar upplýsingar ekki samræmast og kallaði eftir því að ráðherrarnir upplýstu Alþingi um stöðu undirbúningsins.
Hún gagnrýndi jafnframt að utanríkisráðherra hefði, samkvæmt umfjöllun Morgunblaðsins, ekki kynnt sér þær varnir sem Ísland hefði byggt á undanfarin ár.
Vill sérfræðinga til að annast málsvörnina
Sigríður taldi ótækt að undirbúningur málsvarnarinnar yrði eingöngu í höndum starfsmanna utanríkisráðuneytisins, sérstaklega ef þar væru starfsmenn sem hefðu lagt áherslu á að frumvarpið um forgang EES-réttar næði fram að ganga.
Hún benti á að frumvarpið fæli að einhverju leyti í sér viðurkenningu á því að Ísland hefði takmarkaðar varnir í málinu. Því þyrfti að tryggja að þeir sem færu með málsvörnina hefðu fullt svigrúm til að halda fram sjónarmiðum Íslands.
Sigríður lagði áherslu á að málflutningur fyrir EFTA-dómstólnum væri sérstakt sérfræðisvið. Nauðsynlegt væri að fá til verksins lögmenn með víðtæka þekkingu á EES-rétti og evrópskum rétti.
Telur Ísland hafa sterk varnarök
Sigríður sagðist sjálf hafa kynnt sér fyrri málsvörn Íslands og telja hana mjög góða. Þar hefði meðal annars verið byggt á því að bókun 35 hefði verið innleidd með lögskýringarreglu og þeirri framkvæmd fylgt um áratugaskeið.
Hún benti á að EES-samningurinn hefði frá upphafi byggst á tveggja stoða kerfi, meðal annars til að tryggja sjálfstæða stöðu EFTA-ríkjanna gagnvart stofnunum Evrópusambandsins.
Málið varðaði því að hennar sögn grundvallaratriði íslenskrar stjórnskipunar en væri ekki hefðbundið mál um brot á alþjóðlegum samningsskuldbindingum.
Kallar eftir gagnsæi áður en frestur rennur út
Sigríður sagði að skila þyrfti greinargerð í málinu fyrir 30. nóvember og því væri mikilvægt að skýra sem fyrst hvernig málsvörninni yrði háttað.
Hún gagnrýndi að ekki hefði verið haft nægilegt samráð við Alþingi og ekki lægi skýrt fyrir hverjir ættu að leiða varnir Íslands.
Hún taldi það ábyrgðarhluta að kasta til höndunum í máli sem varðaði jafn veigamikil stjórnskipuleg álitaefni. Að hennar mati ættu stjórnvöld að leggja áherslu á að nýta þau rök sem Ísland hefði þegar mótað og tryggja að málið fengi vandaðan undirbúning.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.