Sjómennska og síldarárin mótuðu heilu byggðarlögin

Magnús Magnússon ræddi við Garðar Guðmundsson, tónlistarmann í þættinum Gömlu góðu lögin um sjómennsku, sjómannadaginn og síldarárin. Umfjöllunin beindist að mikilvægi sjómanna í íslensku samfélagi, menningu sem þróaðist í kringum sjávarútveginn og þeim miklu breytingum sem urðu þegar síldarævintýrinu lauk. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.

Sjómennskan hluti af íslenskri sjálfsmynd

Sjómannadagurinn var meginþema þáttarins og voru flutt fjölmörg lög sem tengjast lífi sjómanna. Magnús lagði áherslu á að sjómennska hefði verið ein af grunnstoðum íslensks samfélags um áratugaskeið og sjómenn hefðu gegnt lykilhlutverki í uppbyggingu landsins.

Garðar rifjaði upp eigin tengsl við sjómennsku og ræddi þá sérstöku lífsreynslu sem fylgir því að starfa á sjó. Samtalið snerist meðal annars að því hvernig langar fjarvistir frá heimili og fjölskyldu hefðu markað líf margra sjómanna og orðið efniviður í fjölda íslenskra sjómannalaga.

Magnús benti á að slík lög hefðu löngum endurspeglað heimþrá, söknuð og væntingar þeirra sem störfuðu á hafi úti en jafnframt þá sterku tengingu sem sjómenn héldu við heimili sín og fjölskyldur.

Síldin skapaði atvinnu og mannlíf

Síðar í þættinum beindist umræðan að síldarárunum sem höfðu mótandi áhrif á fjölmörg sjávarpláss. Magnús rifjaði upp hvernig síldveiðar hefðu skapað mikla atvinnu og laðað fólk víða að úr landinu þegar vertíðir stóðu sem hæst.

Garðar sagði að síldin hefði ekki aðeins verið undirstaða atvinnulífs heldur einnig skapað öflugt félagslíf. Hann minntist síldarballa og mannlífs sem blómstraði í sjávarbyggðum þegar vinnan stóð yfir allan sólarhringinn og fólk safnaðist saman að loknum vinnudegi.

Þá var rætt um hvernig heilu samfélögin hefðu þróast í kringum síldarútgerðina og hvernig uppgangstíminn hefði markað kynslóðir Íslendinga.

Arfleifð sem lifir áfram

Magnús og Garðar voru sammála um að síldarárin og sjómennskan væru enn stór hluti af sameiginlegri sögu þjóðarinnar. Þótt starfshættir í sjávarútvegi hefðu tekið miklum breytingum lifðu minningarnar áfram í sögum, tónlist og menningararfi landsins.

Garðar benti á að sjómennskan hefði mótað líf fjölda Íslendinga og haft áhrif langt út fyrir hafnir og fiskvinnsluhús. Magnús bætti við að saga sjómanna og síldaráranna væri órjúfanlegur hluti af sögu þeirra byggðarlaga sem risu og dafnuðu í skjóli sjávarútvegsins.

Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.

Deila þessari frétt á samfélagsmiðla

Deila