Pétur Gunnlaugsson ræddi við Frosta Sigurjónsson, rekstrarhagfræðing og fyrrverandi alþingismann, í síðdegisútvarpinu, um fjármögnun grænna verkefna og hvort þar sé að myndast fjárfestingabóla. Frosti sagði mikið fé renna í verkefni án þess að nægilega væri kannað hvort þau gætu skilað raunverulegum ávinningi og að skattgreiðendur og lífeyrissjóðir bæru tjónið þegar verkefnin færu á hausinn. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Grænir sjóðir fullir af fjármagni
Pétur spurði hvort gera þyrfti meiri kröfur til rannsókna og sönnunargagna þegar verkefni fengju fé úr umhverfis- og loftslagssjóðum.
Frosti sagði sjóðina fulla af peningum sem ættu að renna til grænna verkefna og velti því upp hvort komin væri svokölluð græn bóla eða fjárfestingabóla.
Hann sagði mikilvægt að þeir sem fjármögnuðu verkefni könnuðu fyrst hvort þau væru hagkvæm og gætu skilað raunverulegum árangri. Ef fé væri sett í verkefni sem ekki gætu staðið undir sér færi fjármagnið einfaldlega forgörðum þegar verkefnin færu á hausinn.
Skattgreiðendur og lífeyrissjóðir bera tjónið
Pétur benti á að þegar tilraun eða verkefni mistækist virtist oft enginn dreginn til ábyrgðar.
Frosti sagði skattgreiðendur og lífeyrissjóði sem fjárfestu í grænum verkefnum sitja uppi með tjónið. Hann nefndi fyrirhugaða stálframleiðslu í Svíþjóð þar sem vetni væri notað í stað kola. Aðferðin væri að hans mati margfalt dýrari og mjög orkufrek þótt hún drægi úr losun koltvísýrings.
Frosti sagði slíka framleiðslu þurfa stöðugan opinberan stuðning ef hún ætti að standast samkeppni við hefðbundna stálframleiðslu.
Loftslagsbókhald bætist við hefðbundið bókhald
Umræðan færðist einnig yfir á loftslagsbókhald fjármálakerfisins.
Bankar þyrftu nú ekki aðeins að halda utan um hefðbundið bókhald heldur einnig meta losun koltvísýrings sem tengdist verkefnum sem þeir fjármögnuðu.
Ef banki lánaði til byggingar hótels þyrfti meðal annars að meta áætlaða losun vegna framkvæmdanna. Verktakar þyrftu því að afla upplýsinga um kolefnisspor og bankarnir síðan að taka þær upplýsingar inn í sitt loftslagsbókhald.
Frosti sagði kerfið flókið og dýrt og að kostnaðurinn endaði að lokum hjá viðskiptavinum bankanna, meðal annars í formi hærri vaxta.
Fjármagnið fari í verkefni sem skila árangri
Frosti gagnrýndi að reglurnar hefðu verið innleiddar án þess að nægilega væri metið hvort þær hentu íslenskum aðstæðum.
Hann sagði fé og vinnu eiga að fara í verkefni sem sköpuðu raunveruleg lífsgæði eða ávinning fyrir samfélagið í stað kerfa sem kostuðu mikið en hefðu lítil eða engin áhrif á loftslagið.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.