Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Kristinn Sigurjónsson, rafmagns- og efnaverkfræðing í síðdegisútvarpinu um stöðu vinnumarkaðar í verklegum greinum, gæði framkvæmda og áhrif aukins innflutnings vinnuafls. Hann segir skort á reynslu, ófullnægjandi menntun og veikt eftirlit leiða beint til galla í mannvirkjagerð og tæknilegum framkvæmdum sem birtast síðar í viðgerðum og auknum kostnaði. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Verkþekking byggist á reynslu
Kristinn útskýrir að verkþekking verði ekki til á pappír, heldur með langri reynslu þar sem unnið er undir handleiðslu reyndari fagmanna. Í máli hans kom fram að slíkt lærdómsferli sé sérstaklega mikilvægt á Íslandi þar sem aðstæður eins og veðurálag, hitasveiflur og efnisval krefjast sértækrar kunnáttu sem ekki fæst nema með raunverulegri vinnu. Þegar þessa þjálfun vantar taka starfsmenn ákvarðanir án þess að hafa fullnægjandi skilning á afleiðingum þeirra.
Ófullnægjandi menntun og réttindi
Hann bendir á að dæmi séu um að einstaklingar starfi við sérhæfð verk án þess að hafa þá menntun eða reynslu sem krafist er. Kristinn segir að prófskírteini endurspegli í sumum tilvikum ekki raunverulega færni og tilvik komi upp þar sem réttindi standast ekki faglegar kröfur. Skortur á eftirliti með þessum þáttum geri það að verkum að slíkt fær að viðgangast og hefur bein áhrif á gæði verka.
Mistök hækka kostnað verulega
Í máli Kristins kom fram að mistök í framkvæmdum hafi bein og mælanleg áhrif á kostnað. Þegar verk er unnið rangt þurfi að fara í umfangsmiklar viðgerðir sem fela í sér að taka niður hluta mannvirkja og endurbyggja þá. Hann útskýrir að slíkt margfaldi kostnað miðað við að vinna verkið rétt í upphafi og leiði til verulegs fjárhagslegs taps fyrir bæði fyrirtæki og kaupendur.
Erlent vinnuafl og íslenskar aðstæður
Kristinn bendir á að reynsla sem aflað er erlendis nýtist ekki sjálfkrafa við íslenskar aðstæður þar sem byggingaraðferðir og umhverfi eru ólík. Hann segir að margir komi inn á vinnumarkaðinn með þekkingu sem henti öðrum löndum en taki ekki mið af íslenskum kröfum um einangrun, festingar og efnisnotkun. Þetta leiði til þess að mistök komi upp í framkvæmdum sem hefðu mátt forðast með staðbundinni þekkingu.
Áhrif á innviði til lengri tíma
Að sögn Kristins hefur þessi þróun bein áhrif á endingu og gæði mannvirkja í landinu. Hann segir að þegar gallar safnist upp í byggingum og innviðum, aukist viðhaldskostnaður til lengri tíma og álag á kerfið vaxi. Slík þróun hefur áhrif á heildargæði byggðar og eykur hættu á frekari bilunum ef ekki er brugðist við með skýrari kröfum og betra eftirliti.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.