Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson, hagfræðing og stærðfræðing, í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu í dag, um gjaldtöku vegna loftslagsaðgerða og fjármögnun alþjóðlegra loftslagsmarkmiða. Þau gagnrýndu skort á upplýsingum um hvernig fjármunum sem innheimtir eru af meðal annars flugfélögum og skipafélögum sé varið. Guðmundur taldi nauðsynlegt að Alþingi krefðist skýringa á ráðstöfun gjaldanna. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Óljóst hvert loftslagsgjöldin renna
Guðmundur gagnrýndi háar álögur sem lagðar væru á flugfélög og skipafélög í tengslum við loftslagsmál. Hann sagði ekki liggja nægilega skýrt fyrir hvernig fjármunirnir væru nýttir og taldi óviðunandi að þingmenn gerðu ekki ríkari kröfur um upplýsingar.
Stefnt að 1.300 milljörðum dala árlega
Arnþrúður fjallaði um fjármögnun loftslagsaðgerða í þróunarríkjum í tengslum við loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, COP31, sem fram fer í Antalya í Tyrklandi.
Hún vísaði til markmiðs um að fjármögnun loftslagsaðgerða næði 1.300 milljörðum Bandaríkjadala árlega fyrir árið 2035. Innan þess ramma væri gert ráð fyrir að þróuð ríki leiddu fjármögnun sem næmi að minnsta kosti 300 milljörðum dala á ári.
Benti hún á að markmiðin hefðu verið samþykkt í Bakú árið 2024 en enn væri ágreiningur um hvernig fjármögnuninni yrði háttað.
Lán, framlög og eftirlit með fjármununum
Arnþrúður vakti athygli á því að ekki væri aðeins deilt um fjárhæðirnar heldur einnig hversu stór hluti fjármögnunarinnar yrði í formi lána og hversu mikið yrði greitt með beinum framlögum.
Hún spurði jafnframt hver ætti að hafa eftirlit með ráðstöfun fjárins og hvort tryggt væri að fyrirhugaðar greiðslur skiluðu sér.
Guðmundur tók undir mikilvægi þess að upplýsa um ráðstöfun loftslagstengdra gjalda. Hann sagðist ekki skilja hvers vegna íslenskir þingmenn gerðu ekki meiri kröfur um gagnsæi í þessum málum.
Eigin athuganir á sjávarborði vekja efasemdir
Guðmundur lýsti einnig eigin athugunum á sjávarborði við Reykjavíkurhöfn og á Akureyri. Hann sagðist hafa fylgst með ákveðnum steinum sem viðmiðum í um 10 ár og ekki orðið var við hækkun sjávarborðs.
Því væri ástæða til að efast um forsendur loftslagsstefnunnar og þá gjaldtöku sem henni fylgdi.
Guðmundur taldi að almenningur ætti að geta kynnt sér forsendur loftslagsaðgerða og fengið skýrar upplýsingar um það hvernig gjöldin væru reiknuð og í hvað þau færu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.