Pétur Gunnlaugsson ræddi við Snorra Másson, alþingismann og varaformann Miðflokksins í síðdegisútvarpinu um innflytjendamál og áhrif þeirra á íslenskt samfélag. Í viðtalinu sagði Snorri að fjölgun innflytjenda á undanförnum árum hefði haft víðtæk áhrif á húsnæðismarkað, vinnumarkað og opinbera þjónustu. Hann gagnrýndi jafnframt að stjórnvöld veigruðu sér við að ræða þessi áhrif af hreinskilni og tengja þau við stærstu áskoranir samfélagsins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hröð fjölgun innflytjenda hefur áhrif á framboð íbúða
Snorri sagði að umræða um húsnæðismarkaðinn væri oft ófullnægjandi þar sem sjaldan væri rætt um áhrif hraðrar fólksfjölgunar á eftirspurn eftir húsnæði. Hann benti á að innflytjendum hefði fjölgað mjög á skömmum tíma og sú þróun hefði óhjákvæmilega áhrif á framboð íbúða, fasteignaverð og leigumarkað.
Hann sagði svipaða þróun sjást í öðrum löndum Evrópu, meðal annars á Írlandi, þar sem húsnæðismarkaðurinn glímdi einnig við mikinn þrýsting samhliða mikilli fólksfjölgun.
Gagnrýnir framkvæmd útlendingastefnunnar
Í viðtalinu kom fram gagnrýni á útlendingastefnu stjórnvalda og þá sérstaklega á leiðir sem opnar væru fyrir innflutning vinnuafls. Snorri sagði að stór hluti fólksfjölgunarinnar undanfarin ár mætti rekja til vinnuafls sem kæmi til landsins utan EES-svæðisins.
Snorri sagði að lagt hefði verið til á Alþingi að hertar yrðu kröfur vegna svokallaðra sérfræðingaleyfa, meðal annars með því að gera kröfu um að laun þeirra sem fengju slík leyfi næmu að minnsta kosti 90% af miðgildislaunum á Íslandi. Markmiðið væri að tryggja að leyfin væru notuð fyrir sérhæft starfsfólk en ekki sem almenn leið fyrir láglaunavinnuafl til landsins.
Mikið álag á opinbera þjónustu
Snorri ræddi einnig áhrif fólksfjölgunar á velferðarkerfið og gagnrýndi fyrirhugaðar breytingar sem myndu stytta biðtíma EES-borgara eftir fullum aðgangi að sjúkratryggingum úr 6 mánuðum í 3 mánuði. Hann sagði slíkar breytingar koma á sama tíma og heilbrigðiskerfið glímdi við aukinn kostnað og þrýsting.
Jafnframt sagði hann atvinnuleysisskrár sýna að stór hluti þeirra sem væru án vinnu væri af erlendum uppruna. Því væri nauðsynlegt að endurmeta hvernig innflytjenda- og vinnumarkaðsstefna landsins væri útfærð.
Vill að Ísland haldi ákvörðunarvaldinu
Snorri sagði að horfa þyrfti til þessara þátta þegar kæmi að ESB umræðunni. Mikilvægt væri að Ísland héldi sjálft forræði yfir útlendingamálum. Að hans mati gætu íslensk stjórnvöld breytt stefnu sinni ef hún reyndist óheppileg en möguleikar landsins til að móta eigin reglur myndu minnka ef ákvarðanir færðust í auknum mæli til yfirþjóðlegra stofnana.
Reynslan sýndi að innflytjendamál hefðu áhrif langt út fyrir málaflokkinn sjálfan og snertu allt frá húsnæðismarkaði til heilbrigðisþjónustu og menntakerfis. Því væri mikilvægt að ræða þau sem eitt af stærstu stefnumótunarmálum samtímans.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.