Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Dagbjörtu Ósk Steindórsdóttur, stjórnarformann Samtaka aðstandenda og fíknisjúkra og Hörpu Hildiberg Böðvarsdóttur, trúnaðarmann samtakanna í Síðdegisútvarpinu um þróun fíknivanda. Báðar eiga þær syni sem eiga við fíknivanda að stríða og í þættinum var farið ítarlega yfir sögu þeirra. Frásögn Hörpu lýsti hvernig neysla sonar hennar hófst á unglingsárum og þróaðist yfir í langvarandi vanda sem einkenndist af afbrotum og ítrekaðri fangelsisvist. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fyrstu skrefin í neyslu tengdust félagsskap og erfiðleikum í skóla
Harpa sagði að sonur hennar hefði byrjað að neyta fíkniefna um 17 ára aldur. Hún telur að félagsskapur hafi haft þar veruleg áhrif en hann leitaði í hópa þar sem neysla var til staðar. Á sama tíma gekk honum illa að fóta sig í hefðbundnu skólastarfi. Hann var þó snemma læs og talinn greindur en átti erfitt með einbeitingu og féll smám saman út úr námi. Hann var meðal annars settur í sérúrræði með öðrum nemendum sem glímdu við svipaðan vanda, þar sem áhersla var fremur á verklega færni en bóklegt nám.
Fyrstu afbrot og afskipti lögreglu
Þegar sonur Hörpu var 17 ára kom lögregla í fyrsta sinn að heimili fjölskyldunnar. Þá hafði hann verið tengdur við mál þar sem falsaðir peningar voru í umferð. Stuttu síðar var hann einnig bendlaður við innbrot í skóla. Eftir að hann náði 18 ára aldri hlaut hann skilorðsbundinn dóm og fór í meðferð. Sá árangur reyndist þó skammvinnur og hann braut skilorðið með frekari brotum.
Fyrsta fangelsisvistin og áframhaldandi brotaferill
Harpa sagði að sonur hennar hefði fyrst farið í fangelsi 21 árs gamall. Sú reynsla var fjölskyldunni erfið og hún lýsti því að allir hefðu orðið fyrir miklu áfalli. Hann afplánaði meðal annars á Kvíabryggju en var síðar fluttur á Litla-Hraun eftir að hafa brotið reglur innan fangelsisins með því að selja fíkniefni. Frá þeim tíma hefur líf hans einkennst af endurtekinni fangelsisvist. Hann hefur ítrekað hlotið dóma fyrir sölu fíkniefna og önnur brot sem tengjast fjármögnun neyslu. Að sögn Hörpu hefur hann dvalið lengur innan fangelsiskerfisins og meðferðarstofnana en utan þeirra.
Neyslan harðnar og þróast yfir í sprautunotkun
Harpa sagði að neyslan hefði þyngst með árunum og á árinu 2010 hefði sonur hennar farið að sprauta sig með kókaíni. Hún sagði að sú þróun hafi verið gríðarlegt áfall. Frá þeim tíma hefur vandi hans dýpkað enn frekar og hann einangrast meira. Þrátt fyrir tímabil þar sem hann hefur verið edrú hefur hann ítrekað fallið aftur í neyslu.
Líf í skugga fíknar fram á miðjan aldur
Í dag er sonur Hörpu rúmlega fertugur og býr í foreldrahúsum. Harpa sagði að hann glímdi enn við fíknivanda og líf hans hefði ítrekað farið í sama farið eftir tilraunir til bata.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.