Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Pawel Bartoszek, þingmann Viðreisnar og formann utanríkismálanefndar, í síðdegisútvarpinu um áhrif fullrar aðildar að Evrópusambandinu á áhrif Íslands innan Evrópu og stöðu landsins gagnvart löggjöf ESB. Pawel taldi fulla aðild færa Íslandi aukin áhrif á ákvarðanatöku Evrópusambandsins og hafnaði því aðspurður, að Ísland yrði aðildarríki með skert réttindi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Sæti við borðið geti aukið áhrif Íslands
Arnþrúður beindi umræðunni að svokölluðu sæti við borðið. Ísland hefði núþegar fulla aðkomu að undirbúningi EES-mála og hefði tök á að koma að ákvarðanatöku við undirbúningi mála sem varða íslenska hagsmuni. Hún spurði hvort full aðild að Evrópusambandinu myndi í raun breyta stöðu landsins varðandi áhrif á ákvarðanatöku ESB.
Pawel sagði að þótt Ísland kæmi að undirbúningi EES-gerða hefði landið ekki aðkomu að endanlegri ákvarðanatöku. Með fullri aðild fengi Ísland hins vegar fulltrúa í stofnunum Evrópusambandsins, ráðherraráðinu, framkvæmdastjórninni og Evrópuþinginu og gæti þannig tekið þátt í mótun reglna áður en þær yrðu samþykktar.
Hafnar hugmyndum um skert réttindi smáríkja – Algjörlega rauð lína
Í framhaldinu ræddi Arnþrúður þá gagnrýni sem komið hefði fram um að ný smáríki eins og Ísland fengi takmarkaðri réttindi en eldri aðildarríki. Hún spurði hvort það gæti orðið niðurstaðan ef Ísland gengi í Evrópusambandið.
Pawel taldi það útilokað og sagði Ísland myndi ekki samþykkja aðild sem fæli í sér lakari stöðu en önnur aðildarríki nytu. Að hans mati ætti Ísland að ganga til samninga á sömu forsendum og önnur ríki og njóta sömu réttinda og skyldna eftir inngöngu. Aðspurður hvort þetta væri rauð lína að hálfu Íslands og í raun samningsmarkmið. Pawel sagði svo vera og það kæmi ekki til greina að Ísland sætti sig við skert réttindi.
ESB ríkin alvarlega skuldsett
Arnþrúður beindi einnig spurningu að kostnaði við aðild að ESB og vísaði meðal annars til skulda margra aðildarríkja Evrópusambandsins eins og Ítalíu, Grikklands og Frakklands. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hefði nú þegar gert athugasemdir við varhugaverða skuldastöðu ESB ríkja. Hún spurði hvort íslenskir skattgreiðendur gætu þurft að bera kostnað vegna skuldastöðu annarra ríkja innan ESB.
Pawel sagði ríkisskuldir einstakra aðildarríkja vera á ábyrgð þeirra sjálfra og hafnaði því að Ísland tæki yfir skuldbindingar annarra ríkja með aðild. Hann sagði Ísland greiða aðildargjöld eins og önnur ríki en taldi ávinning heimila og atvinnulífs af lægri vöxtum og öðrum efnahagslegum áhrifum vega þyngra en sá kostnaður. Pawel var spurður hvað Íslendingar þyrftu að greiða á ári hverju fyrir aðild en hann sagðist ekki hafa þá tölu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.