Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson, hagfræðing í síðdegisútvarpinu í dag,um hvort treysta megi pólitískri forystu Íslands til að leiða samningaviðræður við Evrópusambandið. Guðmundur sagðist ekki treysta Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra og Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra til slíkra samninga. Hann sagði íslenska stjórnmálamenn hafa fallið á efnahagsprófinu og spurði hvers vegna fela ætti þeim að mæta þaulreyndum samningamönnum ESB þegar þeim hefði ekki tekist að ná tökum á verðbólgu og vöxtum hér heima. Hann gæfi þeim báðum 0 í einkunn. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Pólitíska forystan hefur lokaorðið
Guðmundur gerði skýran greinarmun á þeim sérfræðingum og embættismönnum sem kynnu að vinna að samningunum og ráðherrunum sem bæru pólitíska ábyrgð á niðurstöðunni. Þaulreyndir íslenskir embættismenn gætu setið við samningaborðið en það breytti ekki því hverjir tækju endanlegar ákvarðanir fyrir Íslands hönd.
Þar beindist gagnrýni hans sérstaklega að Kristrúnu og Þorgerði Katrínu. Guðmundur sagðist ekki treysta þeim til að fara með lokaákvarðanirnar í viðræðum sem gætu varðað framtíðarstöðu Íslands gagnvart ESB.
Arnþrúður horfði til reynslu Íslands af fyrri stórum samningamálum og nefndi Icesave sem dæmi um hvað gæti gerst þegar pólitískir viðvaningar mættu reyndum samningamönnum. ESB hefði yfir að ráða fólki sem hefði áratuga reynslu af samningagerð og því skipti miklu hverjir færu með umboð Íslands.
Fallið á efnahagsprófinu
Traust Guðmundar til pólitísku forystunnar tengdist beint frammistöðu hennar hér heima. Hann benti á mikla verðbólgu og háa stýrivexti og sagði íslenska stjórnmálamenn hafa fallið á efnahagsprófinu.
Þegar Arnþrúður bað hann að gefa stjórnvöldum einkunn fyrir frammistöðuna í verðbólgu- og vaxtamálum gaf hann þeim núll. Að hans mati hefði ekki verið gripið til aðgerða sem hefðu komið málunum í lag og jafnvel blasti við möguleiki á frekari vaxtahækkun.
Arnþrúður beindi sjónum einnig að Daða Má Kristóferssyni, fjármálaráðherra og spurði hvers vegna ekki lægi fyrir skýr áætlun um hvernig vinna ætti þjóðina út úr efnahagsvandanum. Guðmundur vildi ekki fella sama dóm yfir honum og forsætisráðherra og utanríkisráðherra en sagðist ekki hafa séð slíka áætlun frá fjármálaráðherranum.
Mæta þaulreyndum samningamönnum ESB
Guðmundur sagði stöðuna sérstaklega varhugaverða. Annars vegar væri pólitísk forysta sem hefði ekki náð tökum á eigin efnahagsmálum en hins vegar samningamenn ESB sem hefðu mikla reynslu af því að gæta hagsmuna sambandsins.
Arnþrúður nefndi að Stefán Haukur Jóhannesson, sendiherra Íslands í Brussel og fyrrverandi ráðuneytisstjóri utanríkisráðuneytisins, hefði mikla reynslu og gæti komið að samningavinnunni. Guðmundur taldi það þó ekki breyta meginatriðinu. Embættismenn gætu annast samningagerðina en þeir tækju ekki lokaákvarðanirnar.
Þær væru á ábyrgð pólitísku forystunnar og þar lægi vantraust hans. Guðmundur taldi ekki hægt að horfa fram hjá árangri stjórnvalda í verðbólgu- og vaxtamálum þegar metið væri hvort treysta ætti sömu forystu fyrir jafn umfangsmiklu verkefni og samningaviðræðum við Evrópusambandið.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.