Pétur Gunnlaugsson ræddi við Pál Vilhjálmsson, blaðamann og bloggara í síðdegisútvarpinu um áhrif stríðsins í Úkraínu á Evrópu og umræðuna um Evrópusambandið hér á landi. Í viðtalinu sagði Páll að átökin hefðu leitt til grundvallarbreytinga á öryggis- og valdahlutföllum í Evrópu og íslensk stjórnvöld vanmátu hversu óstöðugt alþjóðakerfið væri orðið. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Vesturlönd standa frammi fyrir nýjum veruleika
Páll rakti þróun samskipta Rússlands og Vesturlanda frá lokum kalda stríðsins og sagði rússnesk stjórnvöld lengi hafa varað við frekari útþenslu NATO í austurátt. Hann nefndi meðal annars umræðu um aðild Úkraínu að NATO og sagði að rússnesk stjórnvöld hefðu litið svo á að slíkt ógnaði öryggi Rússlands.
Stríðið hefði sýnt að Evrópa þyrfti nú að endurmeta samband sitt við Rússland og Vesturlönd stæðu frammi fyrir nýju og erfiðara öryggisumhverfi en áður.
Evrópa hernaðarlega veikburða
Páll sagði að Evrópusambandið hefði ekki burði til að verða sjálfstætt hernaðarlegt stórveldi þrátt fyrir aukna umræðu um sameiginlega varnarmálastefnu. Hann sagði þjóðríki Evrópu enn byggja fyrst og fremst á eigin herafla og stuðningi Bandaríkjanna innan NATO.
Þrátt fyrir að leiðtogar Evrópu hefðu rætt aukna hervæðingu eftir innrás Rússa í Úkraínu hefði lítið í raun breyst í sameiginlegri hernaðaruppbyggingu sambandsins.
Varar við að Ísland dragist inn í stórveldadeilur
Páll sagði að Ísland þyrfti að sýna varfærni á tímum aukinnar spennu milli stórvelda. Hann taldi að með auknum átökum milli Evrópusambandsins, Bandaríkjanna og Rússlands gæti staða Íslands orðið viðkvæmari, sérstaklega vegna hernaðarlegs mikilvægis landsins á Norður-Atlantshafi.
Hættulegt væri að taka stórar ákvarðanir um framtíðarskipan Íslands gagnvart Evrópusambandinu á sama tíma og óvissa ríkti um þróun stríðsins í Úkraínu og framtíð öryggismála í Evrópu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.