Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Stefán Vagn Stefánsson, þingmann Framsóknarflokksins, í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu, um ummæli Heimis Más Péturssonar, framkvæmdastjóra þingflokks Flokks fólksins, um kjarnorkuvopn. Stefán Vagn gagnrýndi að Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra hefði ekki svarað fyrirspurn hans á Alþingi um hvort ummælin gætu skaðað orðspor Íslands erlendis. Í staðinn hefði hún vísað til samfélagsmiðlafærslu Ólafs Ragnars Grímssonar, fyrrverandi forseta Íslands, sem hann taldi málinu óviðkomandi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Spurði um áhrif kjarnorkuummæla á orðspor Íslands
Stefán Vagn sagði tilefni fyrirspurnar sinnar hafa verið færslu sem Heimir Már birti á samfélagsmiðlinum X í tengslum við færslu Emmanuels Macrons, Frakklandsforseta. Þar hefði hann hvatt til þess að senda hermenn til Úkraínu og hafa kjarnorkuvopn tilbúin til skots.
Hann taldi ummælin sérstaklega alvarleg vegna stöðu Heimis Más sem framkvæmdastjóra þingflokks stjórnarflokks. Arnþrúður spurði hvort erlendir ráðamenn gætu misskilið slík skrif sem afstöðu íslenskra stjórnvalda.
Stefán Vagn tók fram að kjarnorkuummælin samræmdust alls ekki utanríkisstefnu Íslands, sem hefði um áratugaskeið byggst á stuðningi við kjarnorkuafvopnun. Hann rifjaði jafnframt upp leiðtogafundinn í Höfða árið 1986 og mikilvægi hans fyrir afvopnunarviðræður.
Segir ráðherra hafa leitt umræðuna frá meginspurningunni
Stefán Vagn sagði fyrirspurn sína eingöngu hafa snúist um hvort skrif Heimis Más gætu haft afleiðingar fyrir orðspor Íslands á alþjóðavettvangi. Þeirri spurningu hefði utanríkisráðherra ekki svarað.
Þess í stað hefði Þorgerður Katrín vísað til þess að Ólafur Ragnar Grímsson hefði deilt færslu um Sergei Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, þar sem gagnrýni á Atlantshafsbandalagið kom fram. Hún hefði jafnframt spurt hvers vegna stjórnarandstaðan gerði ekki athugasemdir við þá færslu.
Stefán Vagn hafnaði samanburðinum og benti á að Ólafur Ragnar væri fyrrverandi forseti en ekki starfsmaður stjórnarflokks. Hann taldi ráðherrann hafa forðast að svara þeirri spurningu sem til hennar var beint.
Afsökunarbeiðni svarar ekki spurningum um ábyrgð
Heimir Már eyddi færslu sinni og baðst afsökunar 30. október. Hann lýsti vísun sinni til kjarnorkuvopna sem óafsakanlegri og tók fram að ummælin samræmdust hvorki stefnu né gildum Flokks fólksins. Hann tilkynnti jafnframt að hann væri hættur á X.
Stefán Vagn sagði jákvætt að Heimir Már hefði beðist afsökunar en það breytti ekki tilefni fyrirspurnarinnar. Hann hefði ekki verið að krefja utanríkisráðherra svara fyrir ummælin sjálf heldur óska eftir mati hennar á hugsanlegum afleiðingum þeirra fyrir Ísland.
Arnþrúður vakti athygli á því hvort afsökunarbeiðnin nægði þegar um væri að ræða starfsmann stjórnarflokks og spurði jafnframt hvort viðbrögð stjórnvalda væru í samræmi við þann viðbúnað gagnvart Rússlandi sem almenningi væri ráðlagt að hafa. Þá hafi Heimir heldur ekki beðið íslensku þjóðin afsökunar.
Vill að ráðherrar svari fyrirspurnum Alþingis
Stefán Vagn sagðist hafa ítrekað spurningu sína í síðara andsvari á Alþingi án þess að fá þau svör sem hann óskaði eftir. Hann taldi óeðlilegt að ráðherra notaði svaratíma til að ræða önnur mál í stað þess að svara beint.
Hann velti því jafnframt upp hvort afleiðingarnar fyrir framkvæmdastjóra þingflokks hefðu orðið aðrar ef sambærileg ummæli hefðu verið látin falla í Bretlandi eða Danmörku.
Að hans mati hefði farið mun betur á því að utanríkisráðherra svaraði einfaldlega hvort hún teldi kjarnorkuummælin geta haft áhrif á orðspor Íslands, án þess að draga Ólaf Ragnar Grímsson og Sergei Lavrov inn í umræðuna.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.