Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Fjölni Sæmundsson, rannsóknarlögreglumann og formann Landssambands lögreglumanna, í Síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu um manneklu innan lögreglunnar og nýja löggæsluáætlun stjórnvalda fyrir árin 2027–2031. Fjölnir sagði að fjölga þyrfti lögreglumönnum á höfuðborgarsvæðinu um 200 til að ná viðmiði um 2 lögreglumenn á hverja 1.000 íbúa. Hann gagnrýndi jafnframt að nýju löggæsluáætluninni fylgdi ekki fjármögnun. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Þyrfti 200 lögreglumenn til viðbótar á höfuðborgarsvæðið
Fjölnir sagði að samkvæmt þeim upplýsingum sem hann hefði fengið frá lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu væru mun færri lögreglumenn í Reykjavík en í höfuðborgum annarra Norðurlanda.
Til að ná viðmiðinu um 2 lögreglumenn á hverja 1.000 íbúa þyrfti að fjölga lögreglumönnum á höfuðborgarsvæðinu um 200. Hann benti á að á sama tíma væri miðað við að fjölga lögreglumönnum um 200 á landinu öllu fram til ársins 2031.
Fjölnir rifjaði einnig upp mannaflagreiningu sem unnin hefði verið fyrir ríkislögreglustjóra árið 2014. Þar hefði þegar verið komist að þeirri niðurstöðu að fjölga þyrfti lögreglumönnum verulega.
Ný löggæsluáætlun án fjármögnunar
Arnþrúður vakti athygli á nýrri löggæsluáætlun fyrir árin 2027–2031 þar sem meðal annars væri lögð áhersla á fjölgun lögreglumanna og baráttu gegn skipulagðri brotastarfsemi, netbrotum og fíkniefnabrotum.
Fjölnir sagði markmið áætlunarinnar góð en gagnrýndi að ekki hefði verið tryggt fjármagn til að hrinda henni í framkvæmd. Án fjárveitinga væri aðeins um markmið að ræða.
Hann tók þó fram að lögreglumönnum hefði fjölgað undanfarin ár. Samkvæmt tölum Landssambands lögreglumanna hefði þeim fjölgað um nær 100 frá árinu 2021. Einnig hefði fleiri nemendum verið hleypt inn í lögreglunám og nú væru um 90% starfandi lögreglumanna með lögreglumenntun.
Forvarnir og samfélagslöggæsla sitja á hakanum
Fjölnir sagði að þegar mannskap skorti væru forvarnir og samfélagslöggæsla meðal fyrstu verkefnanna sem yrðu út undan.
Lögreglan hefði þá minni tíma til að heimsækja skóla, hitta almenning og byggja upp traust í samfélaginu. Starfið færi í auknum mæli í að bregðast við útköllum fremur en að koma í veg fyrir að afbrot ættu sér stað.
Hann sagði jafnframt að skortur á mannskap gæti dregið úr frumkvæðisrannsóknum, meðal annars í fíkniefnamálum þar sem mikilvægt væri að afla upplýsinga um skipulagða brotastarfsemi.
Fjölnir benti á að einfalt útkall gæti reynst mun umfangsmeira en upphaflega væri talið. Því þyrfti lögreglan nægan mannskap til að geta brugðist við óvæntum aðstæðum.
Færri lögreglumenn á vakt og reynslan flyst í rannsóknardeildir
Fjölnir sagði að lögreglumönnum á almennum vöktum hefði fækkað á höfuðborgarsvæðinu. Þegar hann starfaði í Hafnarfirði hefðu yfirleitt verið 2–3 lögreglubílar á vakt en nú teldi hann oft aðeins einn bíl vera þar og einn í Kópavogi.
Hann sagði einnig að reyndir lögreglumenn færðust gjarnan úr almennri löggæslu yfir í rannsóknardeildir. Það skapaði vanda þar sem reynsla væri ekki síður mikilvæg í útköllum og daglegum störfum lögreglunnar.
Fjölnir taldi nauðsynlegt að fjölga lögreglumönnum svo hægt væri að sinna bæði rannsóknum og almennri löggæslu án þess að annað kæmi niður á hinu.
Hann benti jafnframt á að fleiri lögreglumenn gæfu færi á að verja meiri tíma í erfið útköll, meðal annars þegar glímt væri við einstaklinga í miklu uppnámi. Þannig væri hægt að ræða lengur við fólk og draga úr líkum á átökum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.