Pétur Gunnlaugsson ræddi við Guðna Ágústsson, fyrrverandi landbúnaðarráðherra í síðdegisútvarpinu í gær um möguleg áhrif Evrópusambandsaðildar á íslenskan landbúnað og matvælaframleiðslu. Guðni sagði að íslenskur búskapur gæti ekki staðist samkeppni innan sameiginlegs markaðar Evrópusambandsins án tollverndar og stuðningskerfa sem nú væru við lýði. Hann taldi að innganga Íslands í sambandið gæti haft alvarleg áhrif á byggð í landinu, matvælaöryggi og eignarhald á landi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Tollvernd skiptir sköpum
Í viðtalinu vísaði Guðni til eldri skýrslna og greininga þar sem spáð hefði verið verulegri fækkun bænda ef Ísland gengi í Evrópusambandið. Hann sagði að íslenskur landbúnaður byggðist á allt öðrum forsendum en í ríkjum Evrópu vegna loftslags, smæðar markaðarins og hás framleiðslukostnaðar. Jafnframt sagði Guðni að afnám tollverndar myndi opna íslenskan markað fyrir ódýrari innfluttum landbúnaðarvörum og veikja stöðu innlendrar framleiðslu. Hann nefndi sérstaklega sauðfjárrækt, garðyrkju og aðra hefðbundna búgreina sem gætu átt undir högg að sækja.
Íslenskur landbúnaður hefði þannig ekki aðeins efnahagslegt gildi heldur væri hann lykilþáttur í byggðastefnu og atvinnulífi víða um land.
Óttast erlent eignarhald á jörðum
Guðni lýsti einnig áhyggjum af því að bújarðir gætu í auknum mæli farið í hendur erlendra aðila ef Ísland yrði hluti af Evrópusambandinu. Hann sagði að þegar landbúnaður veikist fylgi því hætta á að eignarhald á landi færist úr landi. Hann telur afar mikilvægt að Íslendingar haldi yfirráðum yfir landi sínu og náttúruauðlindum. Hann sagði að framtíð þjóðarinnar byggðist meðal annars á því að varðveita matvælaframleiðslu og byggð um land allt.
Hætta á dýrasjúkdómum með innflutningi
Guðni ræddi einnig um innflutning matvæla og lifandi dýra og sagði íslenska búfjárstofna meðal þeirra heilbrigðustu í heimi. Hann vísaði til viðvarana sérfræðinga um að aukinn innflutningur gæti aukið hættu á alvarlegum dýrasjúkdómum hér á landi. Hann nefndi meðal annars riðu, kúariðu og gin- og klaufaveiki og sagði að kostnaður við slíkar farsóttir gæti orðið gríðarlegur fyrir íslenskt samfélag. Guðni taldi að Ísland ætti að standa vörð um sérstöðu sína í þessum efnum og forðast að setja matvælaöryggi og búfjárheilsu í hættu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.