Hjördís Vilhjálmsdóttir ræddi við Kristinn Gylfa Jónsson, viðskiptafræðing og athafnamann og Ólaf Kr. Guðmundsson umferðarsérfræðing í þættinum Skipulagsmál, á Útvarpi Sögu um húsnæðisuppbyggingu og skipulagsstefnu Reykjavíkurborgar. Kristinn greindi frá vaxandi áhuga á svokölluðum kynslóðalóðum, þar sem 2 kynslóðir sömu fjölskyldu geta búið í aðskildum húsum, á einni lóð. Hann sagði þéttingarstefnu borgarinnar hafa gengið of langt og kallaði eftir fjölbreyttari byggingarkostum, ekki síst fyrir þá sem vilja búa í einbýlishúsum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
2 kynslóðir geti búið saman á einni lóð
Kristinn sagði áhuga vera á kynslóðalóðum þar sem gert væri ráð fyrir 2 aðskildum íbúðarhúsum á sömu lóð. Hugmyndin væri að eldri kynslóðin byggi í minna húsi, en sú yngri í stærra, jafnvel með sameiginlegum bílskúr eða annarri tengingu milli húsanna.
Slíkt fyrirkomulag gæti auðveldað fjölskyldum að halda nánum tengslum milli kynslóða án þess að allir þyrftu að búa á sama heimili. Kristinn nefndi að fólk lifði almennt lengur og eldri kynslóðir gætu meðal annars aðstoðað við uppeldi barnabarna sinna.
Hjördís vakti athygli á öðrum möguleika, þar sem fólk byggði upphaflega stærra hús fyrir fjölskylduna en flytti síðar í minna húsið þegar börnin tækju við því stærra.
Kristinn tók undir að þetta væri einmitt sá sveigjanleiki sem kynslóðalóðir gætu boðið upp á.
Þéttingarstefnan hafi takmarkað val fólks
Kristinn sagði þéttingarstefnu Reykjavíkurborgar hafa gengið út í öfgar og ákveðið öngstræti væri komið í skipulagsmálum borgarinnar. Hann taldi of mikla áherslu hafa verið lagða á að fjölga íbúðum í eldri hverfum í stað þess að bjóða fólki fjölbreyttar lóðir þar sem það gæti sjálft ákveðið hvernig húsnæði það vildi byggja.
Reykjavík hefði að hans sögn ekki boðið upp á nýjar einbýlishúsalóðir svo nokkru næmi í um 20 ár. Afleiðingin væri sú að fólk sem vildi búa í sérbýli hefði flutt í nágrannasveitarfélög.
Kristinn sagðist ekki vera andvígur þéttingu byggðar en nauðsynlegt væri að hún yrði ekki eina lausnin sem borgaryfirvöld byðu upp á. Hjördís tók undir að íbúar ættu að geta valið milli einbýlishúsa, raðhúsa, parhúsa og fjölbýlishúsa í stað þess að húsnæðisframboðið mótaðist að mestu af einni skipulagsstefnu.
Óbyggt land geti lækkað kostnað við byggingarrétt
Kristinn bar saman uppbyggingu á óbyggðu landi og þéttingarverkefni þar sem þegar væri til staðar eldri byggð.
Við þéttingu þyrfti oft að kaupa upp fasteignir, rífa mannvirki og endurgera lagnir og aðra innviði áður en hægt væri að hefja nýbyggingar. Á óbyggðu landi, svo sem í landi Hofs á Kjalarnesi, væri hægt að skipuleggja nýtt hverfi án þessara kostnaðarsömu undirbúningsframkvæmda.
Hann sagði byggingarrétt á slíkum lóðum geta orðið mun ódýrari en á þéttingarreitum, meðal annars á Ártúnshöfða.
Áform um nýtt hverfi við Hofsvík gerðu ráð fyrir bæði sérbýli og minni íbúðum í lágreistum fjölbýlishúsum. Þannig gætu ungir kaupendur fundið smærri eignir en fjölskyldur sem vildu meira rými valið annars konar húsnæði.
Vilja að einstaklingar ráði meira um eigið húsnæði
Hjördís rifjaði upp uppbyggingu íbúðarhverfa á Íslandi á síðustu áratugum, þegar einstaklingar byggðu sjálfir hús sín og höfðu meira svigrúm til að móta þau eftir eigin þörfum. Hún nefndi sérstaklega einbýlishúsahverfi Reykjavíkur og Garðabæjar þar sem fjölskyldur hefðu lagt mikla vinnu í að byggja upp heimili sín.
Ólafur sagði frá eigin reynslu þegar hann byggði hús í Grafarvogi árið 1992. Þá hefði hann getað ákveðið að byggja mun minna hús en leyfilegt var á lóðinni og nýtt afganginn undir stóran garð, ræktun og útivist.
Hjördís lagði áherslu á að borgaryfirvöld ættu að treysta fólki betur til að velja sjálft hvernig það vildi búa.
Kristinn vonaðist til að nýjar áherslur í skipulagsmálum Reykjavíkur myndu auka framboð lóða fyrir ólíkar húsagerðir og gera fjölskyldum kleift að finna húsnæði sem hentaði þörfum þeirra á mismunandi æviskeiðum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.