Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Sigmund Davíð Gunnlaugsson, formann Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu, um bókun 35 og mögulegt samningsbrotamál gegn Íslandi. Sigmundur Davíð segir breytt orðalag bókunarinnar hafa verið sérstaka íslenska lausn við gerð EES-samningsins en ekki mistök við innleiðingu hennar. Hann vill að Ísland láti reyna á samningsbrotamál og verji stöðu sína. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Rétt að láta reyna á samningsbrotamál
Arnþrúður benti á að bókun 35 væri komin á dagskrá skömmu eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna þar sem meirihluti hafnaði áframhaldandi aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Hún vísaði jafnframt til þess að Eftirlitsstofnun EFTA gæti farið í samningsbrotamál gegn Íslandi og spurði hvort ekki ætti einfaldlega að láta reyna á slíkt mál.
Sigmundur Davíð tók undir það og sagði nauðsynlegt að láta reyna á málið og verja stöðu Íslands. Hann hefði viljað að fulltrúar Íslands hjá ESA stæðu betur með íslenskum hagsmunum og útskýrðu hvers vegna bókun 35 væri með þeim hætti sem raun ber vitni í stað þess að keyra kröfuna áfram.
Ríkisstjórnin ekki líkleg til að grípa til varna fyrir EFTA dómstólnum
Hann sagðist ekki telja núverandi ríkisstjórn líklega til að grípa til varna í slíku máli. Ríkisstjórnin hefði ekki einu sinni treyst sér til að fara í samningsbrotamál gegn Evrópusambandinu þegar sambandið hefði mati brotið gegn samningum vegna verndartollamála.
Sigmundur Davíð sagði að í stað þess að ganga út frá því að breyta yrði íslensku útfærslunni ættu stjórnvöld að verja þá sérstöðu sem samið hefði verið um við gerð EES-samningsins.
Sérlausn Íslands en ekki handvömm
Sigmundur Davíð gagnrýndi þá nálgun að íslenska útfærslan á bókun 35 væri handvömm sem þyrfti að leiðrétta 33 árum eftir gerð EES-samningsins.
Ísland hefði samþykkt bókunina með breyttu orðalagi og það hefði ekki verið tilviljun. Um sérstaka íslenska lausn hefði verið að ræða sem talin var nauðsynleg bæði til að tryggja meirihluta fyrir EES-samningnum á Alþingi og til þess að samningurinn gæti staðist stjórnarskrána.
Hann sagði íslensku útfærsluna því hafa verið meðvitaða sérlausn en ekki mistök sem þyrfti að leiðrétta rúmum þremur áratugum síðar.
Hæstiréttur breytti ekki stöðunni
Sigmundur Davíð hafnaði því að dómur Hæstaréttar hefði sýnt fram á að bókun 35 hefði verið ranglega innleidd á Íslandi.
Hæstarétt hafi staðfest að íslenska útgáfa bókunarinnar virkaði eins og henni var ætlað. Hún veitti reglum með uppruna í Evrópurétti ekki sama algilda forgang og þær kynnu að njóta í sumum öðrum ríkjum.
Í málinu sem um ræddi hefði Evrópuregla veitt einstaklingi meiri rétt en íslensk regla. Sigmundur Davíð sagði það geta verið óheppilegt fyrir viðkomandi en ef vilji væri til að veita meiri rétt væri hægt að breyta íslenskum lögum.
Hann sagði Evrópureglur ekki alltaf tryggja meiri rétt og Íslendingar ættu að geta sett reglur sem hentu íslenskum aðstæðum. Afstaða hans væri því að Ísland ætti að standa við þá lausn sem samið hefði verið um og láta reyna á rétt sinn til þess ef til samningsbrotamáls kæmi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.