Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Árna Stefánsson oddvita Samfylkingarinnar í Hafnarfirði og fyrrverandi bæjarstjóra í síðdegisútvarpinu um leikskólamál og skipulag fyrsta skólastigsins. Þar kom fram að hann telur núverandi fyrirkomulag óskýrt og ósanngjarnt gagnvart fjölskyldum, þar sem leikskóladvöl er ekki lögbundinn réttur þrátt fyrir að vera mikilvæg í menntun barna. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Leikskólar ekki lögbundin þjónusta
Guðmundur Árni benti á að þrátt fyrir að leikskólar séu í reynd fyrsta skólastigið í íslensku menntakerfi sé ekki lagaleg skylda á sveitarfélögum að bjóða upp á leikskólapláss. Þetta skapi óvissu fyrir foreldra og mismunandi stöðu eftir búsetu. Hann sagði mikilvægt að lögfesta rétt barna til leikskóladvalar og skýra um leið hver beri ábyrgð á að tryggja pláss og fjármögnun. Hann fagnaði því að umræðan hefði verið tekin upp á vettvangi ríkisins og að áhugi væri á að setja slíkan rétt í lög.
Fjármögnun fylgir ekki verkefnum
Í viðtalinu kom fram að Guðmundur telur að þegar verkefni hafi verið færð frá ríki til sveitarfélaga hafi fjármögnun ekki fylgt með í sama mæli. Hann nefndi sem dæmi flutning grunnskóla og síðar málefni fatlaðs fólks til sveitarfélaga. Að hans mati sé leikskólamálið hluti af sama vanda, þar sem sveitarfélög standi frammi fyrir auknum kröfum án þess að fá nægilegt fjármagn til að mæta þeim. Hann sagði nauðsynlegt að taka heildstæða ákvörðun um skiptingu ábyrgðar og kostnaðar.
Heimagreiðslur geta verið tímabundin en ekki varanleg lausn
Guðmundur sagði heimagreiðslur til foreldra sem ekki fá leikskólapláss geta verið brú á milli úrræða en varaði við að þær verði varanleg stefna. Hann sagði slíkt geta dregið úr hvata sveitarfélaga til að byggja upp leikskólakerfið og haft áhrif á þátttöku foreldra á vinnumarkaði. Hann lagði áherslu á að markmiðið ætti að vera tryggt aðgengi að leikskólaplássum frekar en að treysta á greiðslur sem staðgengil þjónustu.
Skortur á fagfólki mikil áskorun
Í umræðunni kom fram að stærsta áskorunin í leikskólamálum sé ekki aðeins húsnæði heldur einnig skortur á menntuðu starfsfólki. Guðmundur sagði að ekki væri hægt að byggja upp þjónustuna nema tryggja að nægjanlegur fjöldi leikskólakennara sé til staðar. Hann taldi nauðsynlegt að vinna að mörgum þáttum samtímis, bæði uppbyggingu húsnæðis og menntun starfsfólks, til að gera kerfið sjálfbært til lengri tíma.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.