Pétur Gunnlaugsson ræddi við Ingibjörgu Davíðsdóttur, þingmann Miðflokksins í Síðdegisútvarpinu um áform um uppbyggingu vindorkuvera víða um land. Hún benti á að stefna stjórnvalda í þessum málaflokki væri ómarkviss og án lagaumgjarðar. Þá væru framkvæmdum í mörgum tilvikum ýtt áfram af erlendum fjárfestum sem hygðust hagnast á íslenskri náttúru. Að hennar mati ógna slík áform bæði landi, ferðaþjónustu og eignarrétti bænda. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Skortir lög og samráð við íbúa
Ingibjörg sagði að engin heildstæð löggjöf væri til um vindorkuver og að fjöldi verkefna væri í undirbúningi án þess að samfélagið hafi verið spurt álits. Hún gagnrýndi að erlendir aðilar geri samninga við landeigendur um stór svæði áður en leyfisveitingar eða umhverfismat liggi fyrir.
Ingibjörg sagði þetta dæmi um stjórnleysi í orkumálum, þar sem fjárhagslegir hagsmunir ráða ferðinni í stað náttúruverndar og skipulags. Hún sagði að ekki væri hægt að byggja upp nýjan orkuiðnað án þess að hafa lagaheimildir, samráð og þjóðfélagslega sátt.
Ógn við íslenska náttúru og atvinnulíf
Þingmaðurinn sagði að uppsetning hárra vindmylla á opnum svæðum myndi breyta útliti landsins og hafa alvarleg áhrif á ferðaþjónustu, sem byggi fyrst og fremst á óspilltri náttúru. Hún benti á að slík mannvirki sæjust víða að trufluðu útsýni og gætu fælt ferðamenn frá.
Auk þess hefði vindorkuuppbygging áhrif á landbúnað þar sem bújarðir í nágrenni við vindmyllur tapi bæði verðgildi og notagildi sínu. Hún sagði að þar sem bændur hefðu séð sér hag í því að leigja út land fyrir slíkar framkvæmdir væri hætta á sundrungu í byggðarlögum og að þeir sem vildu verja land sitt stæðu eftir með sárt ennið.
Vindorkuver í Borgarfirði fullkomlega galið
Ingibjörg vísaði til dæmis úr heimabyggð sinni í Borgarfirði þar sem áform eru uppi um að reisa vindorkuver á svæði sem kallast Grjótháls, milli tveggja veiðiáa og í miðju bújarðasvæði. Hún sagði að samfélagið þar væri samstíga í andstöðu við áformin, sem hún sagði vera fullkomlega galin. Á svæðinu væru búsvæði fugla, matvælaframleiðsla og ferðaþjónusta, og því væri slíkt verkefni með öllu óviðunandi. Hún taldi óhjákvæmilegt að þessi áform yrðu felld úr gildi áður en þau valdi varanlegum skaða.
Eignaupptaka í nafni grænnar orku
Ingibjörg segir að vindorkuáform á landi í einkaeign jafngildi raunverulegri eignaupptöku. Hún sagði að verðmæti fasteigna og jarða myndu falla ef reist yrðu há vindorkumannvirki í grennd við heimili fólks án þess að íbúar hefðu nokkra aðkomu að ákvörðunum. Þetta væri dæmi um hvernig „græn orka“ væri notuð sem réttlæting fyrir því að færa auðlindir og landsvæði í hendur fjársterkra erlendra aðila. Hún sagði að slíkt gæti leitt til þess að Íslendingar missi yfirráð yfir landi sínu í smáum skömmtum, án þess að átta sig á því fyrr en of seint.
Kallar eftir ábyrgri stefnu og lýðræðislegri ákvörðun
Þingmaðurinn sagði að löggjafinn hefði brugðist við hraða þróun á sviði vindorku og að tafarlaust þyrfti að setja lög sem tryggðu gagnsæi, umhverfismat og samþykki sveitarfélaga áður en framkvæmdir hefjast. Hún lagði áherslu á að þjóðin sjálf ætti að fá að taka afstöðu til þess hvort og hvar vindorkuver rísi. Að öðrum kosti sé hætta á að Ísland verði markaðsvara fyrir erlenda fjárfesta sem líta á íslenskt land sem viðskiptatækifæri frekar en sameign þjóðarinnar.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.