Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Jón Pétur Zimsen, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi skólastjóra í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu um þær breytingar sem orðið hafa á íslensku skólakerfi frá því um aldamót. Jón Pétur sagði framsækna vinstri skólapólitík hafa sótt verulega í sig veðrið upp úr árinu 2000 og fært áhersluna frá þekkingu og skýrum námsgreinum yfir í hæfni og samþættingu. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Breyttar áherslur upp úr aldamótum
Jón Pétur rakti breytingarnar til vinstrisinnaðrar framsækinnar skólastefnu sem hefði fengið aukin áhrif upp úr 2000. Hann sagði skólakerfið hafa færst frá skýrum þekkingarmarkmiðum þar sem ákveðið væri hvað nemendur ættu að kunna yfir í víðara hæfnihugtak og aukna samþættingu námsgreina.
Arnþrúður benti á að um væri að ræða vókisma. Hún nefndi meðal annars aukna áherslu á kynlíf og kynlífsfræðslu barna og spurði hvort slík viðfangsefni hefðu fengið meira rými á sama tíma og grunnfög á borð við lestur, skrift og stærðfræði hefðu veikst.
Jón Pétur sagði vandann birtast með öðrum hætti í námskránni. Skólum væri ekki lengur ætlað að kenna námsgreinar með sama afmarkaða hætti og áður og kennslunni væri í raun grautað saman. Nemendur gætu því verið að vinna verkefni án þess að skýr mörk væru á milli íslensku, stærðfræði, sögu og náttúrufræði.
Hann taldi flesta nemendur þurfa mun skýrari uppbyggingu. Fyrst þyrfti að ná tökum á grunnatriðum og síðan byggja nýja þekkingu ofan á þau. Hann tók tónlist og íþróttir sem dæmi um svið þar sem einstök atriði væru enn þjálfuð sérstaklega áður en þau væru sett saman í stærri heild.
Lesskilningurinn hefur hrunið
Jón Pétur sagði afleiðingarnar sjást í námsárangri. Tæpur helmingur drengja lyki grunnskóla án grunnfærni í lesskilningi og hann bar lesskilning nemenda sem nú ljúka 10. bekk saman við stöðu nemenda í 7. bekk áður.
Hann sagði afleiðingarnar ná langt út fyrir skólastofuna. Einstaklingur sem hefði ekki grunnfærni í lesskilningi ætti erfitt með að lesa lengri texta, skilja fréttir og leggja mat á þær upplýsingar sem birtust honum. Til að skilja innihald texta þyrfti fólk að þekkja um 97–98% orðanna.
Evrópuríki snúa við þróuninni
Jón Pétur sagði önnur Evrópuríki nú vera farin að endurskoða kennsluaðferðir sem hefðu verið teknar upp á undanförnum árum. Hann nefndi Frakkland, Bretland og Svíþjóð og sagði ríkin hafa aukið áherslu á hljóðaaðferðina við lestrarkennslu þar sem börnum væri kennt samband bókstafa og hljóða.
Einnig væri verið að draga úr síma- og skjánotkun í skólum. Jón Pétur vildi að Ísland færi sömu leið og legði aftur meiri áherslu á aðferðir sem hefðu sýnt að þær skiluðu árangri.
Forysta kennara ber hluta ábyrgðar
Arnþrúður spurði hvaða tillögur hefðu komið frá forystu kennara í gegnum árin til að bæta lesskilning og styrkja grunnfög eins og lestur, skrift og stærðfræði.
Jón Pétur sagðist ekki hafa orðið var við afgerandi tillögur þaðan um hvernig snúa ætti þróuninni við. Hann sagði forystu kennara vera hluta þess hóps sem bæri ábyrgð á stöðunni.
Hann kallaði eftir skýrari námskrá, markvissari kennslu og meiri áherslu á að nemendur byggðu upp traustan þekkingargrunn. Breytingarnar sem orðið hefðu frá aldamótum þyrfti að endurskoða í ljósi þess námsárangurs sem nú blasti við.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.