Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Sigmund Davíð Gunnlaugsson, formann Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra í síðdegisútvarpinu um nýsamþykkt sóttvarnalög. Í umræðunni kom fram að hann telur lögin færa ákvarðanavald frá Alþingi til ráðherra, þar sem heimildir til að grípa til íþyngjandi aðgerða séu rýmkaðar án þess að þurfi samþykki þingsins, í hverju tilviki. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ráðherra fær víðtækari heimildir
Í viðtalinu var farið yfir að samkvæmt nýju lögunum geti ráðherra tekið ákvarðanir um sóttvarnaráðstafanir sem hafa bein áhrif á daglegt líf landsmanna. Þar undir falla meðal annars takmarkanir og íþyngjandi inngrip sem áður voru í auknum mæli teknar með aðkomu Alþingis eða með skýrari pólitískri ábyrgð. Sigmundur sagði að með þessu væri verið að færa raunverulegt ákvörðunarvald úr höndum löggjafans yfir til framkvæmdarvaldsins.
Alþingi sett til hliðar í framkvæmd mála
Hann lýsti því að lagabreytingarnar geri ráð fyrir að ákvarðanir séu teknar innan ráðuneyta og stjórnkerfisins, án þess að þingið komi að þeim með beinum hætti. Þannig verði Alþingi ekki lengur í sama mæli vettvangur fyrir ákvarðanir um umfangsmiklar aðgerðir í neyðarástandi. Að hans mati felur þetta í sér breytingu á því valdajafnvægi sem hefur gilt, þar sem þingið hefur haft eftirlit og aðkomu að slíkum ákvörðunum.
Miðflokkurinn var eini flokkurinn sem greiddi atkvæði gegn sóttvarnarfrumvarpinu
Í umræðunni kom fram að aðeins þingmenn Miðflokksins greiddu atkvæði gegn frumvarpinu, þegar það var samþykkt með 33 atkvæðum. Sigmundur taldi að sú niðurstaða sýni að málið hafi farið í gegn án víðtækrar umræðu um hugsanlegar afleiðingar sem frumvarpið geri ráð fyrir. Hann benti á að svo naumur meirihluti undirstriki að ekki hafi ríkt breið samstaða um að færa svo víðtækar heimildir til heilbrigðisráðherra.
Gagnrýnir að breytingar hafi verið keyrðar í gegn
Sigmundur sagði að í þingmeðferðinni hafi komið fram ábendingar og tillögur um breytingar sem hefðu getað takmarkað valdheimildirnar. Þær hafi þó ekki verið teknar til greina og frumvarpið samþykkt án efnislegra breytinga. Hann sagði þetta endurspegla vinnubrögð þar sem mál eru afgreidd óbreytt þrátt fyrir rökstudda gagnrýni.
Telur lögin ganga gegn anda stjórnarskrár
Sagði Sigmundur að slíkar breytingar á valdheimildum væru að minnsta kosti ekki í samræmi við þann anda sem stjórnarskráin byggir á, þar sem valdskiptin milli löggjafarvalds og framkvæmdarvalds eigi að vera skýr. Hann lagði áherslu á að þegar um sé að ræða heimildir sem geta haft víðtæk áhrif á réttindi borgaranna þurfi að tryggja að þær séu teknar með aðkomu Alþingis en ekki færðar varanlega til framkvæmdarvaldsins.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.