Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun (HMS) hefur lokið við að áætla eignamörk um 1.160 jarða á Norðaustur- og Austurlandi. Með því hefur yfir 80% af flatarmáli Íslands verið afmarkað í landeignaskrá, samanborið við aðeins 29% í ársbyrjun 2023. Eigendur jarðanna hafa nú sex vikur til að gera athugasemdir við áætluð eignamörk áður en endanleg afstaða verður tekin til þeirra.
Áætlunin er hluti af umfangsmiklu verkefni HMS við að skrá og afmarka landeignir á Íslandi. Með nýjustu viðbótinni hefur stofnunin áætlað eignamörk rúmlega 3.600 jarða á landsvísu, en áður hafði verið unnið að afmörkun 2.470 jarða á Norðurlandi og Vestfjörðum.
Eignamörk 1.160 jarða á Norðaustur- og Austurlandi áætluð
Nýjasti áfangi verkefnisins nær til um 1.160 jarða á Norðaustur- og Austurlandi þar sem hnitsett afmörkun eignamarka hefur ekki legið fyrir.
HMS hefur unnið drög að legu eignamarka með hliðsjón af bestu tiltæku heimildum, meðal annars landamerkjabréfum og öðrum opinberum gögnum.
Um er að ræða áætluð eignamörk en ekki endanlega staðfestingu á þeim.
Landeigendum gefst kostur á að yfirfara drögin og gera athugasemdir áður en endanleg afstaða verður tekin.
Markmið verkefnisins er að byggja upp heildstæða landeignaskrá sem veitir skýrari yfirsýn yfir afmörkun og eignarhald lands á Íslandi.
Hlutfall afmarkaðs lands hefur nær þrefaldast
Frá því að HMS tók við verkefnum fasteignaskrár hefur stofnunin unnið að því að auka hlutfall lands sem hefur verið afmarkað í landeignaskrá.
Í upphafi árs 2023 var aðeins 29% flatarmáls Íslands afmarkað í skránni.
Árið 2024 hafði hlutfallið hækkað í 39% og árið 2025 var það komið í 62%.
Með nýjustu áætlun eignamarka á Norðaustur- og Austurlandi hefur hlutfallið nú farið yfir 80%.
Á tæpum fjórum árum hefur því orðið veruleg aukning í skráningu og afmörkun landeigna um allt land.
Landeigendur hafa sex vikur til að gera athugasemdir
HMS sendi eigendum jarða á Norðaustur- og Austurlandi bréf 22. október þar sem þeim var tilkynnt að drög að áætluðum eignamörkum hefðu verið birt.
Bréfin eru aðgengileg á Mínum síðum á Ísland.is.
Eigendur hafa sex vikur frá tilkynningunni til að bregðast við og senda HMS athugasemdir um legu eignamarka sinna.
Athugasemdir geta meðal annars varðað það hvort áætluð landamerki samræmist þeim heimildum sem landeigendur hafa undir höndum.
Með þessu fá eigendur tækifæri til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri áður en endanleg afstaða verður tekin til afmörkunarinnar.
Landamerkjabréf og opinber gögn lögð til grundvallar
Við gerð áætlunarinnar hefur HMS stuðst við bestu tiltæku heimildir hverju sinni.
Þar vega landamerkjabréf þungt, en einnig eru notuð önnur opinber gögn sem geta varpað ljósi á legu eignamarka.
Þar sem nákvæm hnitsett landamerki hafa ekki áður legið fyrir er nauðsynlegt að vinna áætlaða afmörkun út frá þeim upplýsingum sem til eru.
Drögin eru síðan birt landeigendum til yfirferðar.
Verkefnið á að bæta aðgengi að upplýsingum um landeignir og skapa heildstæðari skráningu á eignamörkum um allt land.
Upplýsingar aðgengilegar á kortavefsjá HMS
HMS hefur birt áætluð eignamörk á sérstakri kortavefsjá þar sem hægt er að skoða landeignir og afmörkun þeirra.
Þar geta landeigendur og aðrir áhugasamir kynnt sér drög að eignamörkum á Norðaustur- og Austurlandi ásamt upplýsingum um landeignir annars staðar á landinu.
Smelltu hér til þess að skoða Landeignaskrá